Xử lý mái ngói biệt thự bị dột

Kiểm tra từ bên trong

• Xem vị trí vết thấm trên trần, đánh dấu và chụp ảnh.
• Mở nắp thăm trần hoặc lên áp mái quan sát vệt nước trên kèo, lito, mặt dưới ngói.
• Dùng đèn pin soi tìm chỗ có ánh sáng lọt qua.

Chuẩn bị an toàn

• Không làm khi trời mưa, gió lớn hoặc ngói còn ướt.
• Buộc cố định thang, dùng dây an toàn neo vào điểm chắc.
• Mang giày đế mềm chống trơn, mũ, găng tay.
• Che chắn và cấm người đi lại bên dưới khu đang làm.

Kiểm tra trên mái và thử nước

• Đi theo vị trí có lito bên dưới, không giẫm vào giữa viên ngói.
• Quan sát ngói, bờ nóc, máng xối, chỗ giáp tường ở khu vực ứng với vết thấm.
• Xịt nước từng vùng từ thấp lên cao, người bên dưới theo dõi để xác định đúng điểm nước vào.

Sửa chữa tại chỗ

• Gỡ ngói bên trên, thay viên vỡ bằng viên cùng loại, móc và cố định theo đúng cách của mái cũ.
• Chỉnh lại các viên xô lệch cho đủ độ chồng.
• Đục bỏ vữa bờ nóc bị nứt, trám lại bằng vật liệu phù hợp với loại ngói.
• Vệ sinh máng xối, kiểm tra ống thoát đứng có thông không.
• Xử lý khe mái giáp tường bằng vật liệu chống thấm hoặc tấm diềm.

Kiểm tra trong quá trình thi công

• Đếm và báo số ngói vỡ phát sinh khi gỡ.
• Chụp ảnh trước và sau ở từng điểm sửa.
• Không để ngói, vữa thừa trên mái và trong máng.

Kiểm tra sau khi hoàn thành

• Xịt nước lại đúng vùng đã sửa, kiểm tra trên trần và áp mái.
• Theo dõi trần sau trận mưa lớn kế tiếp; sau đó nên kiểm tra mái trước mùa mưa mỗi năm.

Nghiệm thu

• Không còn vệt nước mới ở vị trí đã sửa.
• Ngói thẳng hàng, không còn viên vỡ ở khu vực sửa.
• Máng xối sạch, nước thoát nhanh xuống ống.
• Sân, lối đi sạch ngói vụn, vữa rơi.

Xử lý khi không đạt

• Còn dột: thử nước lại, mở rộng vùng kiểm tra, vì nước có thể chảy theo lito từ chỗ khác tới.
• Phát hiện lito, kèo mục hoặc ngói xuống cấp hàng loạt: báo chủ nhà, cân nhắc phương án lợp lại cả mặt mái.

Ngói thay thế

• Ngói chính cùng loại, cùng kích thước với mái cũ.
• Ngói nóc, ngói rìa, ngói cuối nóc nếu bị vỡ.
• Khi không còn mẫu cũ trên thị trường: có thể lấy ngói ở vị trí khuất để thay cho chỗ dễ thấy, phần khuất dùng ngói mới gần màu.

Vật liệu trám, chống thấm

• Vữa xi măng hoặc vật liệu trám bờ nóc theo loại ngói.
• Keo, băng chống thấm cho khe mái giáp tường.
• Tấm diềm, tấm che khe.

Vật tư phụ

• Vít, dây buộc ngói, đinh theo cách cố định của mái cũ.
• Lưới chắn rác cho máng xối, phễu thu.

Chọn vật liệu theo vị trí lỗi

Trang bị an toàn

• Dây đai toàn thân, dây cứu sinh, điểm neo.
• Thang chắc chắn, dây buộc thang.
• Giày đế mềm chống trơn, mũ, găng tay.

Dụng cụ thi công

• Bay, búa cao su, máy cắt ngói.
• Xô, dây kéo vật tư lên mái.

Thiết bị kiểm tra

• Vòi xịt nước để thử dột.
• Đèn pin soi áp mái.
• Điện thoại hoặc máy ảnh chụp lại điểm sửa.

Dột một chỗ có phải lợp lại cả mái không?

Thường không. Nếu ngói và lito còn tốt, chỉ cần sửa đúng chỗ. Lợp lại chỉ nên tính khi dột nhiều nơi, ngói xuống cấp hàng loạt hoặc lito mục.

Có tìm được ngói giống ngói cũ không?

Tùy loại ngói. Thợ sẽ mang mẫu đi đối chiếu. Nếu không còn mẫu, có thể lấy ngói ở vị trí khuất để thay chỗ dễ thấy.

Chỉ bơm keo hoặc quét chống thấm lên mái được không?

Keo chỉ che tạm khe nhỏ, không thay được viên ngói vỡ. Nên tìm đúng nguyên nhân rồi chọn cách xử lý.

Sửa mái lúc đang mưa được không?

Không nên. Mái ướt rất trơn. Khi mưa chỉ nên che tạm từ bên trong, chờ tạnh và mái khô mới lên sửa.

Làm sao biết đã hết dột?

Xịt nước thử ở vùng đã sửa và theo dõi trần sau trận mưa lớn kế tiếp. Vết ố cũ không lan thêm, không có vệt ướt mới.

Trần bị ố có phải thay không?

Nếu trần còn chắc, chỉ ố bề mặt thì để khô rồi sơn lại. Tấm trần mềm, võng hoặc mục thì nên thay.

Bao lâu nên kiểm tra mái một lần?

Nên kiểm tra và vệ sinh máng xối trước mùa mưa, và sau mỗi trận giông lớn.

Có cần dọn đồ dưới khu dột không?

Nên dời đồ gỗ, thiết bị điện khỏi chỗ nước nhỏ giọt và che chắn sàn trong lúc chờ sửa.

Khi nào nên gọi thợ thay vì tự xử lý?

Gần như luôn nên gọi thợ khi phải lên mái dốc. Chủ nhà chỉ nên tự kiểm tra từ bên trong và vệ sinh máng xối ở vị trí với tới an toàn.